ΝΙΚΟΣ ΞΥΔΑΚΗΣΟι κυβερνητικές ηγεσίες, εντός και εκτός Ελλάδος, διαβεβαιώνουν ότι η
Ελλάδα ολοκληρώνει επιτυχώς το πρόγραμμα σταθεροποίησης, βγαίνει από την
επιτήρηση του μνημονίου και θα αναζητήσει χρηματοδότηση από τις αγορές.
Φανερά τουλάχιστον, αυτό λέγεται. Ευλόγως. Η ελληνική κυβέρνηση έχει
τους δικούς της λόγους: οφείλει να διακηρύξει την επιτυχία της κατά την
εκτέλεση του προγράμματος, μήπως και αποκομίσει πολιτικό όφελος. Το
Βερολίνο και οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν σταθερά τον πολιτικό πυρήνα του
προγράμματος που οι ίδιοι επινόησαν, άρα έχουν κάθε λόγο να διακηρύσσουν
την επιτυχία του. Πολύ περισσότερο υπό την παρούσα συγκυρία: όταν η
Ευρώπη περιδινίζεται γύρω από την κρίση της Γαλλίας και της Ιταλίας, των
μεγάλων χωρών-πυλώνων, και όχι γύρω από το περιβόητο «ελληνικό
πρόβλημα». Οταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα χαράσσει τη δική της
νομισματική πολιτική, προκαλώντας φανερά τη δυσαρέσκεια του Βερολίνου.
Και όταν οι γεωπολιτικές αναταράξεις στην ευρωπαϊκή μεθόριο και, κατά
κύριο λόγο, στη Μέση Ανατολή, επιβαρύνουν όχι μόνο τη στασιμότητα και
την ύφεση στην ευρωπαϊκή ήπειρο, αλλά και την ειρήνη στη μείζονα
περιοχή.
Ο κύβος ερρίφθη και οι ειδικοί συμφωνούν: οι αμερικανικές
αεροπορικές επιδρομές σε Συρία και Ιράκ άρχισαν, αλλά κανείς δεν
αναμένει θετική έκβαση στην ανάσχεση της εξάπλωσης του φαινομένου του
ισλαμικού εξτρεμισμού από αυτές. «Αμφιβάλλω ότι οι Ηνωμένες
Πολιτείες θα μπορέσουν να συνεχίσουν τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς για
πολύ χωρίς να προκαλέσουν πολιτικές αντιδράσεις και τα αεροπορικά
χτυπήματα έχουν ελάχιστη στρατιωτική αξία ή επίπτωση. Πρόκειται κυρίως
για "θέατρο" που σκοπό έχει να εντυπωσιάσει διάφορους θεατές, αλλά δεν
πρόκειται να φοβίσει ή να υποβαθμίσει το Ισλαμικό Κράτος. Οι ΗΠΑ δεν
έχουν πρόθεση να πολεμήσουν στη Συρία, όχι ενάντια στο καθεστώς αλλά
ούτε καν ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος» είπε στο «Βήμα» ο Γιεζίντ Σαγίγκ, συνεργάτης του Κέντρου για τη Μέση Ανατολή, του Κάρνεγκι στη Βηρυτό.
Jenkins Philip Δεν απαιτούνται προφητικές ικανότητες για να προβλέψει κανείς το που θα
καταλήξει η πρόσφατη αμερικανική επέμβαση στη Συρία και στο Ιράκ. Σε
λίγο θα μπουν στο χορό και οι δυνάμεις ξηράς. Θα αγωνιστούν με
γενναιότητα και έξυπνους σχεδιασμούς, θα κερδίσουν τη μια μάχη μετά την
άλλη--φυσικά, με βαρύ κόστος και εξοργιστικές τρομοκρατικές επιδόσεις
των ισλαμιστών. Οι δυνάμεις των τζιχαντιστών θα περιοριστούν σε άμυνα,
μέχρις ότου εξαντληθεί η υπομονή του αμερικανικού λαού, όποτε
καταλήγουμε σε μια ακόμη άδοξη αποχώρηση κατά το 2016 ή το 2020. Τότε οι
ισλαμιστές ανακτούν την πρωτοβουλία, ακριβώς όπως είναι βέβαιο ότι θα
γίνει με τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν. Και οι Αμερικανοί θα ξύνουν το
κεφάλι τους να βρουν για ποιο λόγο είχαν ακόμη ένα στρατηγικό φιάσκο
Η συνεχιζόμενη κρίση στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, ειδικά σε σχέση
με τους τζιχαντιστές, επαναφέρει στο προσκήνιο τον ρόλο της Τουρκίας και
τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ. Η προσπάθεια των ΗΠΑ να οικοδομήσουν μια
συμμαχία για την αντιμετώπιση των τζιχαντιστών φέρνει την Άγκυρα
αντιμέτωπη με τους παλιούς συμμάχους της, καθώς είναι γνωστή η
υποστήριξή της στην ομάδα αυτή των ισλαμιστών όλα αυτά τα χρόνια που
πολεμούσαν το συριακό καθεστώς. Ακόμη και η σύλληψη Τούρκων ομήρων, που
στο μεταξύ αφέθηκαν ελεύθεροι, την ίδια ώρα που άλλοι όμηροι
αποκεφαλίζονται, κρίνεται από πολλούς ως συμπαιγνία ανάμεσα στις δύο
πλευρές.
Η Άγκυρα προβάλλει βεβαίως το επιχείρημα ότι οι σχέσεις της με τους
τζιχαντιστές αναπτύχθηκαν σε μια εποχή που και οι ίδιοι οι Αμερικανοί,
και γενικότερα η Δύση, τους εξόπλιζαν για την ανατροπή του καθεστώτος
του Σύρου προέδρου Άσαντ. Με άλλα λόγια, η περίπτωση των τζιχαντιστών
δεν διαφέρει καθόλου από αυτή των ισλαμιστών της Αλ Κάιντα, που ήταν
επίσης δημιούργημα των Αμερικανών και της Δύσης, την εποχή του Ψυχρού
Πολέμου, για την αντιμετώπιση των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν. Πιο
πρόσφατα η Δύση, ανατρέποντας τον Καντάφι στη Λιβύη,παρέδωσε ουσιαστικά
τη χώρα στους ισλαμιστές και την αναρχία. Παραφράζοντας τον Μαρξ, η
ιστορία, με τις ενέργειες των Δυτικών, επαναλαμβάνεται και αυτή τη φορά
ως φάρσα!
Κανενός είδους διαφωνίες ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις, ούτε και οι
κόντρες για το Ουκρανικό, πρέπει να εμποδίσουν τον πόλεμο κατά της
διεθνούς τρομοκρατίας. Μια πολύ σημαντική τοποθέτηση του άλλοτε
πολιτικού παράγοντα της ΕΣΣΔ και της Ρωσίας, Εβγκένι Πριμακόφ.
Πραγματική απειλή σήμερα θεωρώ την ίδια την ύπαρξη και την τάση επέκτασης
της οργάνωσης «Ισλαμικό κράτος» (ΙΚ) που η αρχική του ονομασία ήταν «Ισλαμικό
κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε».Πρόκειται για ένα μείγμα από διαφορετικά ρεύματα, καθένα από τα οποία δεν
αντιπροσώπευε ως τώρα έναν αληθινά μεγάλο κίνδυνο. Έχει επικρατήσει η άποψη ότι
τη βάση του ΙΚ αποτέλεσαν οι ακραίοι σουνίτες από το ιρακινό «τρίγωνο» (σ.σ.
Βαγδάτη–Τικρίτ–Ραμαντί). Σε αυτούς εντάχθηκαν αξιωματικοί του κόμματος Μπάαθ
του Ιράκ, οι οποίοι μετά την αμερικανική κατοχή του Ιράκ δημιούργησαν μια σειρά
από παράνομες οργανώσεις. Αυτό ενίσχυσε τη μαχητική ικανότητα του «Ισλαμικού κράτους»,
παρ’ όλο που οι σχέσεις με τους πρώην Μπααθιστές -η κοσμοθεωρία των οποίων δεν
συμπίπτει σε όλα με την ιδεολογία του ΙΚ- δεν έχει προσδιοριστεί ποιες θα είναι
μελλοντικά.
Η Αίγυπτος, κατά ασφαλείς πληροφορίες, θα αποκτήσει τα
αντιαεροπορικά συστήματα S-300, τα οποία προορίζονταν για τη Συρία και
το Ιράν, αλλά η Μόσχα δεν τα έδωσε. Στην περιοχή, η μόνη χώρα που επίσης
διαθέτει S-300, είναι η Ελλάδα, στην Κρήτη.
Η Ρωσία θα προμηθεύσει την Αίγυπτο με
την αναβαθμισμένη έκδοση του πυραυλικού συστήματος S-300VM αξίας 500
εκατομμυρίων δολαρίων. Τις σχετικές πληροφορίες μετέδωσαν τα Μέσα Μαζικής
Ενημέρωσης, επικαλούμενα πηγές στο ρωσικό στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα και
στην εξαγωγική εταιρεία «Rosoboronexport»,
χωρίς όμως να διευκρινίζουν τις λεπτομέρειες της πώλησης.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η Αίγυπτος
θα παραλάβει 4 μοίρες S-300
(24 αυτοκινούμενα πυραυλικά συγκροτήματα ) που είχαν παραγγελθεί από τη Συρία
το 2010. Σαν αιτιολογία για τη διακοπή της σύμβασης, και την άρνηση της Μόσχας
να παραδώσει τα οπλικά συστήματα στη Συρία, ήταν οι κυρώσεις του ΟΗΕ, είπε ο
αναπληρωτής διευθυντής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας για τη Στρατιωτική-Τεχνική
Συνεργασία (FSMTC)
Κονσταντίν Μπιριούλιν.
Υστερα από σχεδόν 200
αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές κατά του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) στο
Ιράκ από τον Αύγουστο και μία εβδομάδα αεροπορικών βομβαρδισμών στη
Συρία, οι τζιχαντιστές δεν έχουν χάσει ούτε σπιθαμή από το Χαλιφάτο
τους. Αντίθετα, έχουν αποκεφαλιστεί τουλάχιστον δύο ακόμη όμηροι και, το
κυριότερο, η «αίγλη» του ISIS ανάμεσα στους μουσουλμάνους της Δύσης
έχει ενισχυθεί και ο αριθμός των εθελοντών που θέλουν να στρατολογηθούν
στις τάξεις του έχει αυξηθεί.
Οι τελευταίες εκτιμήσεις μιλούν για 3.000 Ευρωπαίους που πολεμούν για το
ISIS, το Μέτωπο Αλ Νούσρα (πρόκειται στην Αλ Κάιντα) και άλλες
τζιχαντικές οργανώσεις στη Συρία και στο Ιράκ. Εχει ενδιαφέρον ότι πριν
από λίγους μήνες ο αριθμός των ευρωπαίων τζιχαντιστών υπολογιζόταν γύρω
στις 2.000 αλλά η ανακήρυξη του χαλιφάτου και οι στρατιωτικές επιτυχίες
του ISIS λειτούργησαν σαν διαφήμιση υπέρ του.
Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ
Το καλοκαίρι του 1993, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ και
πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ, Σάμιουελ Χάντινγκτον,
παρουσίασε, με ένα άρθρο στο περιοδικό Foreign Affairs, την
άποψη του σχετικά με τον μέλλον των διεθνών σχέσεων και τον
επαναπροσδιορισμό της παγκόσμιας τάξης στην εποχή μετά το τέλος του
Ψυχρού Πολέμου. Σχεδόν τρία χρόνια αργότερα, την παρουσίασε ολοκληρωμένη
στο βιβλίο του «Η Σύγκρουση των Πολιτισμών» (The Clash of Civilizations). Έκτοτε, η άποψη αυτή υπήρξε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα στο επιστημονικό πεδίο των διεθνών σχέσεων.Αφετηρία της άποψης του Χάντινγκτον είναι ότι ο κόσμος έχει νόημα
μόνο ως πεδίο συγκρούσεων γιατί η «φυσική αρμονία» αποτελεί επικίνδυνο
όραμα και τα κενά εξουσίας αναπόφευκτα πληρούνται απ’ αυτούς που
διαθέτουν τα μέσα, τη θέληση, την ταχύτητα και την κατάλληλη ηγεσία.
Ελλάδα, Κύπρος και Αίγυπτος... και
από μακριά το Ισραήλ επιχειρούν να δώσουν την εικόνα ενός ακόμα
«σταθερού» άξονα στην ταραγμένη Μέση Ανατολή, που συνταράσσεται από την
ισχυρή και απολύτως οργανωμένη παρουσία των τζιχαντιστών.
Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη, οι
διμερείς συναντήσεις των προέδρων και υπουργών Εξωτερικών της Κύπρου και
της Αιγύπτου, αλλά και της Ελλάδας και της Αιγύπτου, καθώς και η
τριμερής συνάντηση των ΥΠΕΞ των τριών χωρών σηματοδοτεί μια απόπειρα
σταθερότερης συνεργασίας, που θα συνεχιστεί στη Λευκωσία και στο Κάιρο.
Οξυδερκές ήταν στις παρατηρήσεις και τις επισημάνσεις του το
πρωτοσέλιδο άρθρο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ντι Τσάιτ» της γερμανικής
σοδιαλδημοκρατικής διανόησης, το οποίο αναφερόταν στη δομική κρίση της
ΕΕ. «Εξι χρόνια σωτηρίας και αυξάνεται ο κίνδυνος στο τέλος κανένας
πλέον να μη γνωρίζει τι ακριβώς σώζουμε!» επισημαίνει προσφυώς ο
αρθρογράφος Ούβε Ζαν Χόιζερ. «Ταυτόχρονα, οι εκκλήσεις της Μέρκελ
προκαλούν στη Μεσόγειο μάλλον οργή παρά ένταση των προσπαθειών»
υπογραμμίζει. Τονίζει χωρίς περιστροφές τι φταίει για τις κακές σχέσεις
μεταξύ όλων των κρατών, των κυβερνήσεων και των λαών της ΕΕ: «Το ευρώ
είναι τώρα η αιτία της διχόνοιας»! Ο Γερμανός σοσιαλδημοκράτης
διανοούμενος δεν έχει κανέναν λόγο να ισχυρίζεται ότι «όλα πάνε καλά
στην ΕΕ», ότι... «η ανάπτυξη καλπάζει» και όλα αυτά τα ανόητα κλισέ. Δεν
δείχνει επίσης να διακατέχεται από την κραυγαλέα υπεροψία των Γερμανών,
αν και βεβαίως αδυνατεί να αντιληφθεί πόσο υποφέρουν οι λαοί των
νοτιοευρωπαϊκών χωρών.
Κάτι για τίποτα
(something for nothing). Με τη φράση αυτή στις ΗΠΑ απαξιώνεται ο
επιχειρηματίας που ζητά μια εξυπηρέτηση χωρίς να προτείνει αντίτιμο ή
οποιουδήποτε είδους αντισταθμιστικό όφελος. Κάπως έτσι κινείται σήμερα η
Ουάσιγκτον απέναντι στην Τουρκία του Ερντογάν: της ζητά να εμπλακεί
στον πόλεμο κατά των τζιχαντιστών της ISIS, αρχής γενομένης από τη χρήση
της αμερικανικής βάσης του Ιντσιρλίκ στους βομβαρδισμούς αλλά και να
εμπλέξει και χερσαίες δυνάμεις. Το ότι η Αγκυρα
στήριξε τους κάθε λογής εξτρεμιστές δεν είναι παράδοξο, καθώς το ίδιο
ακριβώς έκαναν το Ριάντ και τα τέσσερα άλλα κράτη που στηρίζουν τις ΗΠΑ.
Το παράδοξο είναι αλλού, ότι ενώ η Τουρκία καλείται να παίξει
καθοριστικό ρόλο, μάλλον καλείται να το πράξει έναντι ευτελούς ή και
μηδενικού αντιτίμου. Σαουδική Αραβία, Εμιράτα, Μπαχρέιν, Κατάρ και
Ιορδανία δεν μπορούν και δεν θέλουν να εμπλακούν σε χερσαίες
επιχειρήσεις, το Ιράν δεν θέλει να εμπλακεί σε μια σύγκρουση σουνιτών,
εφόσον δεν θίγονται οι σιίτες και οι αλαουίτες και οι ΗΠΑ διστάζουν να
στείλουν στρατό στο Ιράκ με την κυβέρνηση της Βαγδάτης να προβάλλει
μέχρι στιγμής βέτο.
Θετικές ενδείξεις για την οριοθέτηση των
θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου διαβλέπει η Αθήνα με φόντο
την πραγματοποίηση συνόδου κορυφής Ελλάδας - Κύπρου - Αιγύπτου, πιθανόν
στο Κάιρο, το προσεχές διάστημα.Τη διαπίστωση έκανε σε δηλώσεις του ο αντιπρόεδρος και υπουργός
Εξωτερικών Ευ. Βενιζέλος στην τριμερή συνάντηση Ελλάδας - Αιγύπτου -
Κύπρου που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της 69ης
Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Οι τρεις χώρες επιδιώκουν να «στήσουν» από
τον Φεβρουάριο του 2013 ένα μοντέλο περιφερειακής συνεργασίας σε όλους
τους τομείς στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και μεταξύ των πιο
σημαντικών θεμάτων είναι να υπάρξει συγκεκριμένη πρόοδος για την επίλυση
του προβλήματος που έχει δημιουργηθεί με την επικάλυψη μέρους της
ελληνικής υφαλοκρηπίδας από το Οικόπεδο 12, το οποίο έχει προσφέρει για
έρευνες η Αίγυπτος από τον Μάιο του 2012.
Μεταστροφή της Τουρκίας σημειώνεται ως προς
την ανάληψη ενός ενεργότερου ρόλου στην εκστρατεία κατά του Ισλαμικού
Κράτους, λόγω της πίεσης που αντιμετωπίζει η τουρκική κυβέρνηση από
Αμερικανούς και Αραβες αξιωματούχους.Ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα και ο Τούρκος ομόλογός του,
μετά την τηλεφωνική συνομιλία που είχαν, συμφώνησαν να διαβουλεύονται
πιο εντατικά σχετικά με την απειλή του Ισλαμικού Κράτους. Την εν λόγω
επαφή ακολούθησαν άλλες συναντήσεις την περασμένη εβδομάδα στη Γενική
Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, όπου Αμερικανοί και Αραβες αξιωματούχοι,
εκφράζοντας ανησυχία για το ότι η Τουρκία αναδεικνύεται ο αδύναμος
κρίκος στην εκστρατεία κατά του ISIS, άσκησαν πιέσεις προκειμένου η χώρα
να ενταχθεί επίσημα στο συνασπισμό δυνάμεων κατά του ισλαμικού
χαλιφάτου.
Ο
«δηλητηριώδης συνδυασμός» της χαμηλής οικονομικής ανάπτυξης και των
υψηλών χρεών θα μπορούσε να οδηγήσει τον κόσμο σε μία νέα κρίση, με τους
μεγαλύτερους κινδύνους να αφορούν στις «εύθραυστες οκτώ» χώρες και
συγκεκριμένα στην Ινδία και στην Ινδονησία στην Ασία, στη Βραζιλία, στην
Αργεντινή και στη Χιλή στη Νότια Αμερική, αλλά και στην Τουρκία και στη
Νότια Αφρική, με την Κίνα να συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο βαθμό
επικινδυνότητας.
Αυτά προκύπτουν από τη 16η ετήσια Έκθεση της Γενεύης (Geneva Report)
που συντάσσεται κατόπιν παραγγελίας του Διεθνούς Κέντρου Νομισματικών
και Τραπεζικών Μελετών από μια ομάδα σημαινόντων οικονομολόγων, στους
οποίους περιλαμβάνονται τρεις πρώην υψηλόβαθμοι κεντρικοί τραπεζίτες.
Οι ρωσικές επενδύσεις ύψους 22 δις δολαρίων στον τομέα της
ενέργειας, για την ανέγερση πυρηνικού αντιδραστήρα στην Τουρκία
συνεχίζουν κανονικά ανακοίνωσε ο Τούρκος Υπουργός Ενέργειας Τανέρ
Γιλτίζ.
Παρόλες τις διαφορές που προκύπτουν σε σχέση με τα περιφερειακά
ζητήματα πολιτικής, η συνεργασία των δύο χωρών σε οικονομικό επίπεδο θα
ενδυναμωθεί, είπε χαρακτηριστικά.
Μιλώντας στο Παγκόσμιο Οικονομικό φόρουμ, ο Τούρκος Υπουργός Ενέργειας
δήλωσε ότι θα μεταβεί στη Μόσχα για να συζητήσει όλα τα ζητήματα που
αφορούν τις ρωσικές επενδύσεις στην Τουρκία.